นายทุนบ่ายเบี่ยง ไม่ยอมให้ไถ่ถอนทรัพย์ตามสัญญา ต้องทำอย่างไร? รู้จักขั้นตอน "การวางทรัพย์"

หากนายทุนบ่ายเบี่ยงหรือปฏิเสธไม่ยอมรับสินไถ่ ผู้ขายฝากมีสิทธิ "วางทรัพย์" คือวางเงินสินไถ่ที่สำนักงานวางทรัพย์หรือสำนักงานที่ดินภายในกำหนดเวลาไถ่ถอน เพื่อรักษาสิทธิ์ในทรัพย์ไว้ตามกฎหมาย

ความกังวลใจสูงสุดของผู้ขายฝากคือ เมื่อเตรียมเงินก้อนพร้อมไถ่ถอนแล้ว แต่นายทุนกลับผัดวันประกันพรุ่งหรือติดต่อไม่ได้ เพื่อหวังให้สัญญาหมดอายุและทรัพย์หลุดเป็นของตน หากเกิดกรณีนี้อย่าตกใจ เพราะกฎหมายมีกลไกคุ้มครองที่เรียกว่า "การวางทรัพย์เพื่อไถ่ถอน"

กฎหมายกำหนดไว้อย่างไร เมื่อนายทุนหนีหน้า

การวางทรัพย์—การที่ผู้ขายฝากนำเงินสินไถ่ไปวาง ณ สำนักงานวางทรัพย์เมื่อผู้รับซื้อฝากปฏิเสธหรือหลีกเลี่ยงไม่รับ

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และ พ.ร.บ.คุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562 หากผู้รับซื้อฝากหลีกเลี่ยงหรือปฏิเสธไม่ยอมรับสินไถ่ ผู้ขายฝากมีสิทธิวางเงินสินไถ่ ณ สำนักงานวางทรัพย์หรือสำนักงานที่ดินได้ภายในกำหนดเวลาไถ่ถอน

ผลทางกฎหมาย: เมื่อผู้ขายฝากวางทรัพย์สินไถ่ตามจำนวนที่ถูกต้องภายในกำหนดเวลาแล้ว กฎหมายถือว่ากรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินตกกลับมาเป็นของผู้ขายฝากตั้งแต่วันที่วางทรัพย์ แม้นายทุนจะไม่มารับเงินก็ตาม

สถานที่และขั้นตอนการวางทรัพย์

สถานที่วางทรัพย์ ได้แก่ สำนักงานวางทรัพย์กลาง กรมบังคับคดี (สำหรับพื้นที่กรุงเทพฯ) สำนักงานบังคับคดีจังหวัดทั่วประเทศ หรือสำนักงานที่ดินจังหวัด/สาขาที่จดทะเบียนทำสัญญานั้น เอกสารที่ต้องเตรียมมีดังนี้

• สัญญาขายฝากฉบับเดิม (คู่ฉบับของผู้ขายฝาก)
• บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้าน
• เงินสดหรือแคชเชียร์เช็คสั่งจ่ายตามจำนวนสินไถ่ที่ระบุในสัญญา
• หลักฐานการติดต่อหรือพยายามติดต่อผู้รับซื้อฝาก เช่น ข้อความแชท บันทึกการโทร ใบตอบรับไปรษณีย์

หลักฐานที่ได้รับและขั้นตอนต่อไป

เจ้าหน้าที่จะออก "ใบรับการวางทรัพย์" ให้ไว้เป็นหลักฐาน ซึ่งใช้ยืนยันสิทธิ์และนำไปแสดงต่อสำนักงานที่ดินเพื่อจดทะเบียนไถ่ถอนกรรมสิทธิ์ต่อไป

เคล็ดลับสำคัญ: อย่ารอจนถึงวันสุดท้ายของสัญญา

หากเริ่มสังเกตเห็นพฤติกรรมบ่ายเบี่ยงของผู้รับซื้อฝาก ควรเริ่มจัดเตรียมเอกสารและติดต่อสำนักงานวางทรัพย์ล่วงหน้าอย่างน้อย 7-14 วันก่อนหมดสัญญา เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดด้านเวลา และควรเก็บหลักฐานการติดต่อนายทุนทุกครั้งไว้ประกอบ