
ขายฝาก คืออะไร? ความหมาย ขั้นตอน ค่าใช้จ่าย และข้อควรระวัง เข้าใจง่าย 2026
เขียนโดย พี่เป้ · เผยแพร่ 3 ตุลาคม 2569 · อ่านประมาณ 9 นาที
ตรวจเนื้อหาโดย พี่เป้ (ที่ปรึกษาด้านจำนอง-ขายฝากอสังหาริมทรัพย์ AssetFlow Estate 365) · ปรับปรุงล่าสุด 11 ตุลาคม 2569
คำตอบสั้น
ขายฝากคือสัญญาที่ผู้ขายโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์ให้ผู้ซื้อ โดยมีข้อตกลงว่าผู้ขายสามารถไถ่ทรัพย์คืนได้ภายในกำหนดเวลา ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 491 สำหรับอสังหาริมทรัพย์กำหนดไถ่ไม่เกิน 10 ปี ผู้ขายฝากได้เงินก้อนทันทีโดยมักได้ราว 50-65% ของราคาประเมิน แต่หากไถ่ไม่ทันจะสูญเสียกรรมสิทธิ์ และต้องจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน
ขายฝากโดยสรุป
ข้อมูลสำคัญที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ ตัวเลขเป็นช่วงโดยทั่วไป ยอดจริงขึ้นกับทรัพย์และสัญญา
| หัวข้อ | ขายฝาก |
|---|---|
| คือ | ขายทรัพย์โดยมีสิทธิไถ่คืนภายในกำหนด (ป.พ.พ. มาตรา 491) |
| กรรมสิทธิ์ | โอนให้ผู้ซื้อฝากตั้งแต่วันทำสัญญา |
| วงเงินโดยทั่วไป | ราว 50-65% ของราคาประเมิน |
| ผลประโยชน์ตอบแทน | รวมกับราคาขายฝากแล้วไม่เกิน 15% ต่อปี (มาตรา 499) |
| กำหนดไถ่ | อสังหาริมทรัพย์ไม่เกิน 10 ปี (มาตรา 494) |
| ค่าจดทะเบียน | ประมาณ 2% ของราคาประเมิน บวกภาษีที่เกี่ยวข้อง |
| ถ้าไถ่ไม่ทัน | กรรมสิทธิ์เป็นของผู้ซื้อฝากโดยสมบูรณ์ |
| ทำที่ไหน | สำนักงานที่ดินเท่านั้น |
ขายฝาก คืออะไร
ขายฝาก—สัญญาซื้อขายที่ผู้ขายโอนกรรมสิทธิ์ทรัพย์ให้ผู้ซื้อ โดยมีข้อตกลงว่าผู้ขายอาจไถ่ทรัพย์คืนได้ภายในเวลาที่กำหนด (ป.พ.พ. มาตรา 491)
ผู้ขายเรียกว่า "ผู้ขายฝาก" ผู้ซื้อเรียกว่า "ผู้ซื้อฝาก" เงินที่ผู้ขายฝากได้รับเรียกว่า "ราคาขายฝาก" และเงินที่ต้องจ่ายตอนไถ่คืนเรียกว่า "สินไถ่" ซึ่งคือราคาขายฝากบวกผลประโยชน์ตอบแทน
ในทางปฏิบัติ คนที่ต้องการเงินก้อนโดยไม่อยากขายขาดมักใช้ขายฝาก เพราะยังมีโอกาสได้ทรัพย์คืน อ่านภาพรวมทั้งหมดที่ศูนย์ความรู้เรื่องขายฝาก
ขายฝากทำงานอย่างไร: 5 ขั้นตอน
- ประเมินทรัพย์เบื้องต้น: ส่งข้อมูลโฉนดและรูปทรัพย์ ทีมงานแจ้งวงเงินและเงื่อนไขเป็นตัวเลข
- ตรวจเอกสารและตรวจสอบทรัพย์: ตรวจโฉนด ภาระผูกพัน และชื่อคู่สัญญา
- ตกลงเงื่อนไข: วงเงิน ผลประโยชน์ตอบแทน กำหนดไถ่ และสิทธิอยู่อาศัยหรือใช้ประโยชน์ต่อ
- จดทะเบียนที่สำนักงานที่ดิน: โอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อฝากและรับเงิน
- ไถ่คืนภายในกำหนด: จ่ายสินไถ่ แล้วจดทะเบียนโอนกลับมาเป็นชื่อผู้ขายฝาก
ขายฝาก ต่างจากจำนองและขายขาดอย่างไร
เปรียบเทียบเชิงลึกพร้อมตัวอย่างตัวเลขได้ที่บทความ จำนอง vs ขายฝาก ต่างกันอย่างไร
| หัวข้อ | ขายฝาก | จำนอง | ขายขาด |
|---|---|---|---|
| กรรมสิทธิ์ | โอนไปตั้งแต่วันทำสัญญา | ยังเป็นของคุณ | โอนถาวร |
| สิทธิซื้อคืน | มีภายในกำหนด | ไม่เกี่ยว (ชำระหนี้แล้วปลดจำนอง) | ไม่มี |
| วงเงินโดยทั่วไป | ราว 50-65% | ราว 30-40% | ใกล้ราคาตลาด |
| ถ้าผิดนัด | เสียสิทธิไถ่ | ถูกบังคับจำนองผ่านศาล | ไม่เกี่ยว |
ขายฝากเหมาะกับใคร และใครควรระวัง
- เหมาะ: ต้องการเงินก้อนเร็ว วงเงินสูงกว่าจำนอง มีแผนเงินไถ่ชัดเจนก่อนครบกำหนด เช่น รอเงินจากการขายทรัพย์อื่นหรือรายได้ธุรกิจ
- ควรระวัง: ไม่แน่ใจว่าจะมีเงินไถ่ทันกำหนด หรือทรัพย์เป็นที่อยู่อาศัยหลักที่ไม่อยากเสียกรรมสิทธิ์ ควรเทียบกับจำนองก่อน
- ต้องไม่ทำ: เซ็นเอกสารเปล่า ทำสัญญานอกสำนักงานที่ดิน หรือไม่รู้ยอดสินไถ่ที่ต้องจ่าย
ตัวอย่างทรัพย์ 5 ล้านบาท: ขายฝากได้เงินเท่าไหร่ ต้องไถ่คืนเท่าไหร่
สมมติบ้านหรือที่ดินราคาประเมิน 5,000,000 บาท ขายฝากที่ 60% ผลตอบแทน 0.75% ต่อเดือน นาน 12 เดือน ตัวเลขนี้เป็นการสมมติเพื่อให้เห็นภาพ ไม่ใช่ใบเสนอราคา และยังไม่รวมภาษีอื่นที่ขึ้นกับกรณีของแต่ละคน
| รายการ | จำนวน |
|---|---|
| ราคาประเมิน | 5,000,000 บาท |
| วงเงินขายฝาก (60%) | 3,000,000 บาท |
| ผลประโยชน์ต่อเดือน (0.75%) | 22,500 บาท |
| ผลประโยชน์ 12 เดือน | 270,000 บาท |
| สินไถ่ที่ต้องจ่ายเมื่อครบ 12 เดือน | 3,270,000 บาท |
| ค่าจดทะเบียนโดยประมาณ (2% ของราคาประเมิน) | 100,000 บาท |
ไถ่คืนอย่างไร และถ้าไถ่ไม่ทันจะเกิดอะไรขึ้น
เมื่อพร้อมไถ่ แจ้งผู้ซื้อฝากล่วงหน้า เตรียมสินไถ่ตามสัญญา และนัดจดทะเบียนไถ่ที่สำนักงานที่ดิน ถ้าผู้ซื้อฝากไม่ยอมรับไถ่ ผู้ขายฝากสามารถวางทรัพย์ (นำเงินสินไถ่ไปวางที่สำนักงานวางทรัพย์) เพื่อรักษาสิทธิ์ได้ ควรปรึกษาก่อนดำเนินการ
ถ้าไถ่ไม่ทันกำหนด กรรมสิทธิ์เป็นของผู้ซื้อฝากสมบูรณ์ ทางที่ดีคือจดวันครบกำหนดไว้ เตรียมเงินล่วงหน้า หรือคุยขอต่อสัญญาก่อนครบกำหนด อ่านแนวทางที่บทความ วางแผนไถ่คืนขายฝาก และ ต่อสัญญาขายฝากได้กี่ปี
ค่าใช้จ่ายในการขายฝาก
ค่าจดทะเบียนขายฝากประมาณ 2% ของราคาประเมิน อาจมีภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย อากรแสตมป์หรือภาษีธุรกิจเฉพาะ ขึ้นกับระยะเวลาถือครอง ผู้รับผิดชอบจ่ายแต่ละรายการขึ้นกับที่ตกลงในสัญญา จำนวนจริงให้เจ้าหน้าที่สำนักงานที่ดินคำนวณในวันทำสัญญา ดูรายละเอียดที่บทความภาษีและค่าธรรมเนียม และเพดานดอกเบี้ยที่บทความ ดอกเบี้ยขายฝากตามกฎหมาย
ลองคำนวณกับทรัพย์ของคุณเอง
ใช้เครื่องคำนวณที่หน้า /calculator หรือส่งข้อมูลทรัพย์ให้ทีมประเมินเบื้องต้นฟรี ดูบริการขายฝากเต็มรูปแบบได้ที่หน้า บริการขายฝากอสังหาริมทรัพย์ เริ่มต้น 0.75% ต่อเดือน (9% ต่อปี)
เคสจริงของ AssetFlow
ตัวอย่างจากเคสที่ปิดดีลแล้ว ปกปิดข้อมูลลูกค้า ผลลัพธ์ของแต่ละเคสขึ้นกับทรัพย์และเงื่อนไขเฉพาะราย
คำถามที่พบบ่อย
- ขายฝาก คืออะไร อธิบายง่ายๆ
- คือการ "ขายทรัพย์พร้อมสิทธิซื้อคืน" ผู้ขายฝากโอนโฉนดให้ผู้ซื้อฝากและรับเงินก้อน ภายในกำหนดที่ตกลงผู้ขายฝากจ่ายสินไถ่เพื่อซื้อทรัพย์คืน ถ้าไถ่ทันกรรมสิทธิ์กลับมาเป็นของผู้ขายฝาก ถ้าไถ่ไม่ทันกรรมสิทธิ์เป็นของผู้ซื้อฝากสมบูรณ์
- ขายฝากต่างจากการขายขาดอย่างไร?
- ขายขาดไม่มีสิทธิซื้อคืน ราคามักใกล้ราคาตลาดและกรรมสิทธิ์โอนถาวร ส่วนขายฝากมีสิทธิไถ่คืนภายในกำหนดและราคามักต่ำกว่าราคาประเมินเพราะผู้ซื้อฝากต้องรอรับสินไถ่ ไม่ใช่ซื้อเพื่อถือครองถาวร
- ขายฝากกับจำนองต่างกันอย่างไร?
- จำนองไม่โอนกรรมสิทธิ์ ชื่อในโฉนดยังเป็นของคุณ ส่วนขายฝากโอนกรรมสิทธิ์ให้ผู้ซื้อฝากตั้งแต่วันทำสัญญา ขายฝากมักได้วงเงินสูงกว่าแต่เสี่ยงเสียทรัพย์หากไถ่ไม่ทัน ดูตารางเปรียบเทียบเต็มที่บทความ จำนอง vs ขายฝาก
- ขายฝากไถ่คืนได้กี่ปี?
- สำหรับอสังหาริมทรัพย์ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 494 กำหนดไถ่ไม่เกิน 10 ปี ถ้าสัญญากำหนดนานกว่านั้นลดลงมาเป็น 10 ปี และสำหรับที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัยของบุคคลธรรมดาตามกฎหมายปี 2562 มีการคุ้มครองเพิ่มเติม เช่น การแจ้งกำหนดไถ่ล่วงหน้า 3-6 เดือน
- ขายฝากแล้วยังอยู่อาศัยในบ้านได้ไหม?
- ทำได้ในหลายกรณี สำหรับที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัยตามกฎหมายปี 2562 ผู้ขายฝากสามารถอยู่อาศัยหรือใช้ประโยชน์ต่อได้โดยไม่ต้องจ่ายค่าเช่า แต่ควรระบุไว้ในสัญญาให้ชัดเจนทุกครั้ง อ่านเพิ่มที่บทความ ขายฝากแล้วยังอยู่บ้านได้ไหม
- ขายฝากได้เงินกี่เปอร์เซ็นต์ของราคาประเมิน?
- โดยทั่วไปราว 50-65% ของราคาประเมิน ขึ้นกับประเภทและทำเลทรัพย์ สภาพคล่อง และภาระผูกพัน ตัวเลขจริงต้องรอผลประเมินทรัพย์ ทีมงานประเมินเบื้องต้นให้ฟรี
- ขายฝากต้องทำที่ไหน?
- ต้องจดทะเบียนที่สำนักงานที่ดินเท่านั้น จึงจะสมบูรณ์ตามกฎหมาย สัญญาที่ทำกันเองนอกสำนักงานที่ดินไม่คุ้มครองคุณ
แหล่งอ้างอิงทางกฎหมาย
บทความนี้สรุปข้อมูลเบื้องต้น รายละเอียดฉบับเต็มอ่านต่อได้จากแหล่งข้อมูลของกรมที่ดินด้านล่าง
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 491 (นิยามสัญญาขายฝาก)
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 494 (กำหนดเวลาไถ่ ไม่เกิน 10 ปีสำหรับอสังหาริมทรัพย์)
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 499 (สินไถ่และประโยชน์ตอบแทนไม่เกิน 15% ต่อปี)
- กรมที่ดิน: พระราชบัญญัติคุ้มครองประชาชนในการทำสัญญาขายฝากที่ดินเพื่อเกษตรกรรมหรือที่อยู่อาศัย พ.ศ. 2562
- กรมที่ดิน: ค่าธรรมเนียม ภาษี และอากร (คู่มือสำหรับประชาชน)
- กรมสรรพากร: ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายและภาษีธุรกิจเฉพาะจากการโอนอสังหาริมทรัพย์
- กรมที่ดิน: ตัวอย่างคำขอและแบบฟอร์มการจดทะเบียนขายฝาก ไถ่ถอน และขยายกำหนดเวลาไถ่
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายหรือภาษี อัตราค่าธรรมเนียมและภาษีอาจเปลี่ยนแปลง ควรตรวจสอบกับสำนักงานที่ดินหรือผู้เชี่ยวชาญก่อนทำสัญญา
อ่านต่อ: เรื่องขายฝากและจำนองที่ควรรู้
อยากประเมินวงเงินของคุณเองไหม
ลองคำนวณวงเงินและดอกเบี้ยเบื้องต้นด้วยตัวเองได้ฟรี หรือปรึกษาพี่เป้ อสังหาพลิกชีวิต ไม่มีข้อผูกมัด
